Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd Świętokrzyski w Kielcach, jako reprezentant blisko 20 tysięcy członków stowarzyszenia ogrodowego PZD na terenie województwa świętokrzyskiego, pragnie niniejszym stanowiskiem wyrazić pełną aprobatę dla zainicjowanych w ramach stowarzyszenia ogrodowego PZD działań w dwóch, obecnie niezmiernie ważnych kwestiach, a dotykających przyszłości ogrodnictwa działkowego w naszym kraju.
Od dłuższego już czasu obserwujemy silne zainteresowanie chęcią posiadania działki przez członków społeczności lokalnych. Potwierdza to ilość kierowanych drogą telefoniczną, elektroniczną czy wreszcie osobiście zapytań o możliwość objęcia działki w dzierżawę działkową. Coś, co jeszcze kilkanaście lat temu było zadaniem w miarę prostym, dziś staje się zdecydowanie trudniejsze. Mowa tutaj o dostępności działek w rodzinnych ogrodach działkowych dla szerokiego i ciągle zwiększającego się grona osób chętnych. Idea ogrodnictwa działkowego zawsze była żywa w naszym kraju. Od czasów pandemii, stała się jednak jeszcze bardziej popularna, a jej popularność nie traci na znaczeniu, aż do dnia dzisiejszego.
Owa silna popularność, doprowadziła do zajęcia niemal wszystkich wolnych działek w ROD. Wyjątkowo trudno znaleźć dziś wolne działki w dużych ośrodkach miejskich w Polsce, ale często i w znacznie mniejszych miejscowościach, na próżno szukać działek, będących w gestii zarządów ROD i mogących zostać przydzielonych nowym użytkownikom.
Aby zatem móc skutecznie przeciwdziałać zjawisku zbyt małej liczby ROD i działek, należy szukać możliwości wygospodarowania terenów pod urządzanie nowych ogrodów działkowych, bądź realne odtwarzanie tych już zlikwidowanych.
Drogę ku temu otwiera naszym zdaniem szansa pozyskiwania przez władze samorządowe gruntów będących w gestii Skarbu Państwa w ramach posiadanych terenów rolnych. Naturalnym wydaje się możliwość przeznaczenia takich gruntów na cele szeroko rozumianego ogrodnictwa działkowego. Nie sposób nie wskazać, że za takim rozwiązaniem opowiadają się także i same władze samorządowe, które coraz częściej dostrzegają potencjał w rozwoju ogrodów działkowych na swoim terenie. Możliwość pozyskiwania terenów Skarbu Państwa na powyższe cele, pozwoliłaby także wielu samorządom wywiązać się z ustawowych obowiązków odtwarzania rodzinnych ogrodów działkowych po zakończonych procesach ich likwidacji na różnorakie cele publiczne.
Rozwój ogrodnictwa działkowego poprzez zwiększanie liczby ogrodów działkowych w naszym kraju, to także wyraz racjonalnej i perspektywicznej polityki w obliczu rosnących i silnie negatywnych zmian klimatu. Potrzebujemy na terenach naszych miast jak najwięcej terenów zielonych, które niwelując skutki zmian klimatycznych w miastach, są także idealnym miejscem wypoczynku i rekreacji dla tutejszych mieszkańców. Nikogo nie trzeba chyba przekonywać, że rozwój terenów zielonych, to nie tylko troska o obecne, ale przede wszystkim przyszłe pokolenia, którym przyjdzie się mierzyć z wieloma trudnościami, wynikającymi z niewłaściwego często wykorzystania środowiska naturalnego przez człowieka.
Ogrody działkowe to wreszcie miejsce ochrony i rozwoju szerokiej bioróżnorodności, która szczególnie w miastach wykazuje duży deficyt. Wypracowanie na poziomie legislacyjnym zasad i możliwości skorzystania przez samorządy z terenów zielonych Skarbu Państwa, będzie idealnym krokiem ku realizacji powyższych założeń.
Przyszłość ogrodnictwa działkowego w Polsce, to także nieustająca troska o zapewnienie im dobrych regulacji w bieżącej działalności. Problemem, który wydaje się realnie im zagrażać, to kwestia ponoszenia kosztów ich funkcjonowania na terenach będących w użytkowaniu wieczystym PZD. W skali kraju aż 2/3 ROD na takich gruntach właśnie funkcjonuje. Z niepokojem należy zatem przyjąć pojawiające się przypadki, gdzie konkretne gminy, naliczają odpłatność z tytułu opłat rocznych za owo użytkowanie wieczyste w wysokości niewspółmiernej do celów na jakie grunty ROD są wykorzystywane. Funkcjonująca obecnie stawka ustawowa w wysokości 3% prawa własności nieruchomości prowadzi do sytuacji, gdzie roczny koszt na indywidualną działkę działkowca, sięga już kilkuset złotych.
Nie można jednocześnie zapomnieć, że posiadane przez PZD prawo użytkowania, ma tak naprawdę charakter swoiście ułomny. Nie jest bowiem w żadnym zakresie prawem komercyjnym (przeznaczenie terenu wyłącznie na prowadzenie ogrodu działkowego), brak też możliwości obrotu tymże prawem (pierwokup gminy za 1% jego wartości).
Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy naszym zdaniem, że obecnie funkcjonująca w odniesieniu do ROD stawka 3% jest dalece za wysoka. Z uwagi na charakter posiadanego prawa i celów jakim ono wyłącznie służy, zasadnym jest przyjęcie nowelizacji polegającej na obniżeniu procentowej stawki do wartości 0,1% prawa własności terenu, analogicznie chociażby jak ma to miejsce dla gruntów przeznaczonych na cele obronności i bezpieczeństwa państwa.
Taka, dedykowana specjalnie dla rodzinnych ogrodów działkowych stawka, pozwoli na ich spokojne funkcjonowanie na wszystkich terenach w Polsce, także w największych ośrodkach miejskich, gdzie wartość prawa własności nieruchomości byłaby relatywnie najwyższa.
Okręgowy Zarząd Świętokrzyski PZD pozostaje w nadziei, że głos świętokrzyskich działkowców, wpisujący się w milion działkowych rodzin w naszym kraju, zostanie przyjęty ze zrozumieniem i pozwoli na podjęcie prac legislacyjnych nad oboma wskazanymi wyżej tematami. Ich pozytywna realizacja, to danie polskiej idei ogrodnictwa działkowego, nie tylko gwarancji spokojnego funkcjonowania, ale i jeszcze szerszego rozwoju na przyszłość.
Polski Związek Działkowców
Okręgowy Zarząd Świętokrzyski w Kielcach
Kielce, dnia 03.08.2026 r.